Kruszarki szczękowe są w tej chwili najpowszechniej stosowane na budowach do wstępnego i wtórnego kruszenia materiałów o małej i średniej podatności na rozdrabnianie (granit, bazalt, sjenit, porfir).

W kruszarkach szczękowych rozdrabnianie następuje poprzez zgniatanie, ścinanie i zginanie brył nadawy (podawanego materiału) między szczęką stałą a ruchomą. Ze względu na rozwiązanie napędu szczęki ruchomej wyróżnia się dwa typy kruszarek szczękowych:

• dwurozporowe (typu Blake), w których szczęka ruchoma jest zamocowana na stałej osi i napędzana członem połączonym z wałem mimośrodowym; szczęka ruchoma wykonuje ruch prosty wokół stałej osi;

• jednorozporowe (typu Dalton), w których szczęka ruchoma jest osadzona bezpośrednio na wale mimośrodowym i wykonuje ruch złożony eliptyczny.